Gemakzucht


Gemakzucht



Geen enkel wezen op aarde is zo gemakzuchtig als de mens.

Ooit een fruitvlieg op een fietsje gezien? Of een baviaan op de bank?

Laat staan een vogel in een vliegtuig.

Mensen doen van alles om het zich zo gemakkelijk mogelijk te maken.

Maar waarom doen ze dat? Zijn ze bang om moe te worden, of bang

dat ze te laat komen? Zijn ze gewoon lui, of denken ze de gewonnen

tijd beter te kunnen besteden? Willen ze de buren aftroeven met hun

nieuwe gadget? Of zijn ze gewoon voortdurend benieuwd of ze weer

eens iets nieuws kunnen uitvinden?

Feit is in ieder geval dat het ooit eens begon op de wc. Op de wc? Ja,

op de wc. Wie ooit een bezoekje gebracht heeft aan slot Loevesteijn,

heeft daar de etymologie van 'gemak' vernomen. Als mensen een kleine

of grote boodschap moesten doen namen zij plaats op het gemak en

gingen ze dus zitten op 'hun' gemak.

Tot op heden is de uitdrukking nog altijd geldig, al zijn er allerlei

moderne woorden voor uitgevonden: relax, easy, flex enzovoort. Is

het toeval dat het allemaal leenwoorden uit de Angelsaksische taal zijn?

Terug naar ons gemak. Het schijnt wetenschappelijk bewezen te zijn

dat je juist op dat gemak zo relaxed zit, dat je op een easy manier de

meeste flexe ideeën krijgt. Het op je gemak zijn levert dus nog wat op

ook. Misschien is de fiets of de kruiwagen ook wel op het toilet ontstaan.

Als vanzelf dringt zich dan de gedachte aan je op: "Zou Einstein ook een

meer dan gemiddelde bezoeker van 'het gemak' geweest zijn? We zullen

het nooit weten.

Wat we wel weten dat is dat er een parallel bestaat tussen een oliebollen-

kraam en een olifantsspoor. In het eerste geval hoef je niet je eigen eten

te bereiden en in het tweede geval kun je de bocht afsnijden en is je route

dus (een heel klein stukje) korter. Zo is er ook een (misschien onvermoede)

parallel tussen een parkeerprobleem en pizzabezorger. Bij de eerste zijn de

parkeerders niet bereid om een stukje extra te lopen naar bijvoorbeeld een

winkel en in het tweede geval kun je snel en eenvoudig je hongeralarm

het zwijgen op leggen.

Het is niet moeilijk om deze lijst langer te maken. Heel veel langer zelfs.

Zo lang dat je je er als mens bijna voor zou gaan schamen.

De mens heeft vanaf het moment dat hij de aarde ging bevolken naar

manieren gezocht en deze vaak gevonden, om zijn leven minder inspannend

of comfortabeler te maken. Grappig is het om te zien dat erg veel uitvindingen

bij toeval ontdekt zijn. Omdat hij in het begin toch tijd genoeg had was hij

bij sommige dingen zeer vasthoudend en werd eindeloos geprobeerd het

beoogde doel te bereiken. Vaak mislukte dat, maar soms lukte het ineens.

Zo zal het maken van vuur ook wel ontstaan zijn.

Misschien is een van de grootste uitvindingen aller tijden wel de uitvinding

van het wiel. Het is nog steeds buitengewoon belangrijk in onze tijd en het

lijkt onvoorstelbaar dat het ooit zal verdwijnen. Misschien stonden draaiende

planeten wel ooit model voor deze draaiende schijf.

Het heeft in elk geval bij gedragen tot de bevordering van 'het gemak' voor

de moderne mens. Als je eens even stil staat bij alle voorwerpen waar wielen

in allerlei verschijningsvormen voor komen, dan is het leven niet meer te doen

zonder deze ronde schijf. We zouden ons alleen nog te voet, of te lastdier,

kunnen verplaatsen. We zouden geen brood meer uit een bakkerij krijgen,

water uit een put moeten scheppen, kleding met de hand moeten vervaardigen

net als schoeisel en ook de open haard of kachel zou zijn diensten weer bewijzen.

De inspanningen die de mens heeft geleverd op dit gebied, heeft heel veel gemak

opgeleverd, maar helaas ook, zoals altijd, keerzijden.

Wat te denken van obesitas, bodem- water- en luchtvervuiling, aanslag op

grondstoffen en ga zo maar door.

Hetzelfde intellect dat de mens inzette om zijn zucht naar gemak te stillen, moet

in alle hevigheid ingezet worden om de nadelen ervan het hoofd te bieden, zodat

hij het streven naar gemak kan voort zetten.